Thứ Tư, 24 tháng 7, 2013

TPP và thương mại Việt - Mỹ

Hồng Văn

Đại sứ Mỹ tại Việt Nam David Shear, đại diện Bộ Ngoại giao Mỹ, cán bộ, nhân viên Đại sứ quán Việt Nam và đại diện cộng đồng người Việt Nam tại Mỹ đón Chủ tịch nước Trương Tấn Sang tại sân bay quân sự Andrew. Ảnh: TTXVN

Cùng ngày, Cổng thông tin điện tửChinhphu.Vnđã dẫn lời Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ, ông Daniel Russel cho rằng đây là sự kiện đặc biệt trong quan hệ hai nước và chủ đề lớn nhất trong cuộc hội đàm giữa hai nguyên thủ sẽ là Hiệp định đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương (TPP), vốn được lãnh đạo các nước tham gia đàm phán, trong đó có Mỹ và Việt Nam, cam kết sẽ hoàn tất vào cuối năm nay.

"Đón đầu" TPP

TPP chưa hoàn tất nhưng với các nhà kinh doanh thì đã “đi tắt đón đầu”. Một mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ dễ nhận thấy nhất bởi tác động của TPP là da giày khi mà 6 tháng đầu năm nay, các doanh nghiệp Việt Nam xuất sang Mỹ tăng khá mạnh, tăng 20,1%, lên 1,27 tỉ đô la trong bối cảnh xuất khẩu sang các thị trường lớn khác tăng chậm.

Ông Diệp Thành Kiệt, Phó chủ tịch Hiệp hội Da Giày Việt Nam (Lefaso) cho rằng xuất khẩu da giày sang Mỹ tăng khá, trong đó có nguyên nhân các nhà nhập khẩu Mỹ cũng đang đón đầu TPP.

Tại hội thảo về Hiệp định đối tác kinh tế chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP) do Amcham và Câu lạc bộ doanh nghiệp dẫn đầu (LBC) tổ chức hôm 10-7 tại TPHCM, ông Mark Gillin, Chủ tịch Phòng Thương mại Mỹ tại Việt Nam cho biết, TPP đang tạo một dòng dịch chuyển đơn hàng cũng như đầu tư sang các nước thành viên TPP. Trong thời gian gần đây, cũng có một số công ty Mỹ đang dịch chuyển đầu tư từ Trung Quốc sang Việt Nam.

Hiệp hội Bông Sợi Việt Nam (VCOSA) cũng ghi nhận nhiều doanh nghiệp Trung Quốc, Đài Loan, Hàn Quốc đã và đang quan tâm đầu tư vào lĩnh vực sản xuất sợi tại Việt Nam, ngoài yếu tố về giá, thị trường xuất khẩu, còn là “đón đầu” TPP mà Việt Nam đang đàm phán.

Không phải bây giờ mà hơn 1 năm qua, những thông tin về TPP được báo chí Việt Nam nhắc đến khá nhiều và cũng đã có nhiều hội thảo, tọa đàm mổ xẻ những lợi thế hay thách thức cho doanh nghiệp Việt Nam khi TPP đàm phán hoàn tất.

Lợi ích mà TPP sẽ đem lại cho doanh nghiệp Việt Nam là thuế quan giảm trong một khu vực kinh tế chiếm 40% GDP và 30% xuất khẩu của toàn cầu cơ hội xuất khẩu hàng hóa tăng, tạo công ăn việc làm và thu nhập cho người dân, cho đất nước.

Thương mại Việt – Mỹ đâu chỉ có TPP

Kể từ khi Hiệp định thương mại song phương Việt Mỹ (BTA) có hiệu lực vào năm 2001 đến nay, quan hệ thương mại giữa hai nước tăng nhanh. Theo website của Đại sứ quán Việt Nam tại Mỹ (http://vietnamembassy-usa.Org) thì từ năm 2005, Mỹ đã trở thành thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam. Kim ngạch thương mại hai chiều liên tục tăng trong những năm gần đây. Năm 2012 đạt 24,5 tỉ đô la Mỹ, tăng 14% so với năm 2011. Riêng 6 tháng đầu năm nay, thương mại 2 chiều đã đạt 13,5 tỉ đô la, tăng hơn 16% so với cùng kỳ.

Theo dự báo của Phòng Thương mại Mỹ tại Việt Nam (AmCham), thương mại song phương Việt - Mỹ có thể đạt hơn 27 tỉ đô la trong năm nay và lên tới hơn 33 tỉ đô la đến năm 2015.

Hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam vào thị trường Mỹ tăng hơn 100 lần trong vòng chưa đầy 20 năm.

Vốn đầu tư trực tiếp (FDI) của Mỹ vào Việt Nam tính đến hết 2012 đứng thứ 7 trong số các nước và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam với 629 dự án, trên 11 tỉ đô la. Đó là chưa tính tới số vốn đầu tư khá lớn vào Việt Nam của các tập đoàn, doanh nghiệp Mỹ nhưng đăng ký ở các nước khác.

Việt Nam và Mỹ đã ký hàng loạt hiệp định như Hiệp định Dệt-May, Hiệp định Hàng không, Hiệp định khung hợp tác về kinh tế và kỹ thuật, Hiệp định Vận tải biển, Hiệp định khung về thương mại và đầu tư (TIFA), hai bên đã đàm phán vòng 3 Hiệp định tránh đánh thuế hai lần và hiện là TPP.

Cũng theo Đại sứ quán Việt Nam tại Mỹ, trong 10 năm qua, có khoảng trên 60.000 lưu học sinh sang học ở Mỹ từ phổ thông, cao đẳng trở lên. Nếu năm 2008 chỉ có khoảng trên 8 ngàn sinh viên Việt Nam đang theo học ở Mỹ, thì 5 năm sau, con số đó đã tăng gấp đôi, lên tới trên 16 ngàn, đưa Việt Nam đứng đầu trong các nước Đông Nam Á, và đứng thứ 8 trong số tất cả các nước có sinh viên du học tại Mỹ.

Trong năm 2012, lượng khách Mỹ đến Việt Nam đạt gần 400 ngàn lượt, xếp thứ 4 trong số các nước có nhiều du khách vào Việt Nam.