600 tỉ đồng, bằng 45% kế hoạch năm
Trong khi đó các chỉ tiêu sản xuất chính đều hoàn thành kế hoạch như than sinh sản đạt 101%, đất đá bốc xúc đạt 49,1% kế hoạch năm dẫn đến tồn kho cao và hoài tăng. Trầm trọng hơn, cả TDN và TCS đều đang có hàng tồn kho ở mức cao.
2013, hàng tồn kho của TDN có trị giá 347,6 tỉ đồng, tăng 66,36% so với cuối năm 2012; còn tồn kho của TCS là 277,4 tỉ đồng, tăng 222% so với cuối năm 2012.
Tồn kho cao như núi Người ta nói nhiều đến đầu ra là giá bán than cho điện hay xuất khẩu, nhưng quản lý hoài đầu vào là yếu tố quan yếu lại đang bị thả lỏng TS Nguyễn Thành Sơn CTCP than Mông Dương - Vinacomin (MDC) thưa quý 2/2013 lỗ 12 tỉ đồng, lũy kế 6 tháng đầu năm nay MDC bị lỗ 11 tỉ đồng, trong khi cùng kỳ năm 2012 vẫn đạt lợi nhuận 14,5 tỉ đồng.
Do đó, ngành than cần một sự tái cơ cấu triệt để theo hướng nâng cao hiệu quả, nhưng đáng tiếc tái cơ cấu mới mang tính hình thức.
Đa số các công ty than niêm yết đều khai khẩn mỏ lộ thiên, nhưng phí khai khẩn lại cao gấp 4 lần phí tổn khai phá bình quân của thế giới”, bà Nguyễn Thị Ngân Tuyền phân tích.
Giá bán than cho điện đã tăng 37 - 41% từ 20. Ông Sơn phân tích: Người ta nói nhiều đến đầu ra là giá bán than cho điện hay xuất khẩu, nhưng quản lý phí tổn đầu vào là nguyên tố quan yếu lại đang bị thả lỏng. Lãnh đạo Vinacomin lý giải khó khăn trên lên đường từ nhiều nguyên do, đặc biệt là việc giá bán than cho điện đang thấp hơn giá thành và thuế xuất khẩu than tăng cao.
Ngoại giả, ngành than cũng mang tính chu kỳ kinh tế, giai đoạn GDP tăng trưởng cao ở mức 8-9% thì thiếu than như những năm đầu 2000, khi GDP ở mức 5-6% thì lại thừa than như năm vừa qua.
TS Nguyễn Thành Sơn, Giám đốc Ban Quản lý các dự án than đồng bằng sông Hồng (Vinacomin) cho rằng, cái khó của Vinacomin và các DN than thành viên bây giờ là chất lượng than thấp, khó bán và giá thành không cao
Do vậy, hoài lãi vay phải trả là 35,86 tỉ đồng, tăng 59% so với cùng kỳ năm trước. Nhiều mỏ lộ thiên mô hình công nghệ cũng chưa phù hợp, có mỏ sắp đóng cửa cũng phải đầu tư mua ô tô mới, phung phí rất lớn. Và nếu kinh tế chưa cải thiện thì tồn kho ngành than vẫn tăng cao. Mai Phương - Mai Hà. Tương tự, CTCP than Cao Sơn - Vinacomin (TCS) và CTCP than Đèo Nai (TDN) có mức lỗ lần lượt là 69,4 tỉ đồng và 56,54 tỉ đồng trong nửa đầu năm 2013.
Về lâu dài, ngành than phải nâng cao hiệu quả, hạ giá thành sản xuất gồm siết lại quản lý tổn phí đầu vào, nâng cao phẩm cấp than và đổi thay căn bản về mặt công nghệ. Việc tăng giá bán than cho điện cũng chỉ là giải pháp trợ lực ngắn hạn cho ngành than.
Nhưng mô hình quản lý lại không đổi thay nhiều, một loạt công ty bên dưới chưa kịp cổ phần cũng đưa về công ty mẹ - tập đoàn quản lý trực tiếp, đi trái lại với quy luật thị trường và khiến việc quản lý khó khăn hơn”, TS Nguyễn Thành Sơn nhấn mạnh. Tổn phí khai hoang than tăng lên, nhưng điều kiện vỡ hoang thiên nhiên lại xấu đi do phải xuống sâu hơn. Doanh thu của cả hai doanh nghiệp (DN) này không giảm nhiều nhưng phí hoạt động bán hàng và quản lý DN của TDN lại tiêu tốn khá nhiều tiền, tăng lần lượt 148% và 18% so với quý 1/2013 khiến DN đi vào con đường thua lỗ.
Tính đến hết tháng 6. Than tiêu chuẩn tỷ trọng ngày một giảm, còn khoảng 30 - 40%
“Có nhiều lý giải cho phí tổn ngành than tăng cao trong thời gian gần đây, cốt vẫn xoay quanh về hàng tồn kho tăng cao nhưng chúng tôi cho rằng nguyên cớ là do công nghệ phá hoang lạc hậu và quản lý yếu kém.
Trong khi đó, xuất khẩu than - vẫn được xem là chủ lực của Vinacomin cũng đang gặp khó do thuế xuất khẩu than tăng từ 10% lên 13%, khiến lượng xuất khẩu dự kiến năm 2013 giảm xuống còn 9,5 - 10,5 triệu tấn, giảm 4 - 5 triệu tấn so với năm 2012. “Nếu nhìn vĩ mô, năng lực và quy mô sinh sản tăng lên rất mạnh, gấp 10 lần so với năm 1995 cả về quy mô sản xuất, chế biến than.
Theo giải trình của Công ty than Đèo Nai, quý 2 năm nay tình hình tiêu thụ của Tập đoàn công nghiệp than - khoáng sản Việt Nam (Vinacomin) gặp rất nhiều khó khăn, doanh thu chỉ đạt 94% so với kế hoạch. 4, tuy nhiên cũng chỉ mới bằng 85 - 87% giá thành sinh sản than của năm 2013. Theo bà Nguyễn Thị Ngân Tuyền - Trưởng phòng phân tách Công ty chứng khoán Maybank Kim Eng, các công ty than bị lỗ do duyên do phổ thông là có nợ vay khá lớn và tổn phí lãi vay ăn mòn lợi nhuận công ty.
Hầu hết các công ty niêm yết của ngành này đều có tỷ lệ nợ trên vốn khá cao, khoảng 2-3 lần, cá biệt có công ty nợ gấp 15 lần vốn chủ sở hữu. Các doanh nghiệp ngành than đang thua lỗ do mô hình quản lý chưa hiệp - Ảnh: Mai Hà Cần cơ cấu triệt để Theo Vinacomin 6 tháng đầu năm doanh thu tập đoàn này chỉ đạt 47. Đặc biệt đối với các công ty ngành than, hoài giá vốn tăng cao là căn nguyên chính khiến các DN này thua lỗ.
Bên cạnh doanh thu sụt giảm, tổn phí tài chính của công ty này tăng đáng kể khi 6 tháng đầu năm, MDC đã phát sinh khoản vay ngắn hạn lên hơn 114 tỉ đồng, dù con số này hồi đầu năm là bằng 0.