Họ làm việc đồng thời với rất nhiều “đơn vị tư vấn” nhưng lại không có sự kết hợp chặt chẽ giữa các đơn vị tham vấn với nhau… Chính nên chi, các nhà đầu tư thường nhận được thông tin về bên bán từ nhiều phía khác nhau, dẫn tới kết quả là mặc dầu trên thị trường ai cũng biết về người bán nhưng gần như chẳng ai có được thông báo có giá trị đích thực
DN có thể tự thân phát triển (phát triển nội tại) hoặc có thể phát triển chuẩn y hình thức mua bán và sáp nhập.
Tổng giá trị các thương vụ tại Việt Nam tăng gần 70% so với năm 2011. PV: Theo ông, để M&A thành công, DN cần phải chuẩn bị những gì? Ông Marc Djandji: Chiến lược rõ ràng là nhân tố quan yếu khăng khăng định thành công.
Sự tham gia ngay từ đầu của một ngân hàng đầu tư trong quá trình đồ mưu hoạch chiến lược và sự thông về vị trí của DN trên thị trường có thể giảm đáng kể thời gian đưa giao thiệp ra thị trường. Họ cần phải xây dựng một bản phân tách chiến lược, cũng là kế hoạch hành động để họ đạt được đích của mình.
PV: M&A bây giờ được xem là một trong những giải pháp quan trọng giúp các nền kinh tế, hoặc các tổ chức, DN tái cơ cấu để phát triển, xin cho biết đánh giá của ông về vấn đề này? Ông Marc Djandji: Các công ty thường dự vào hoạt động M&A để thực hiện các mục tiêu chiến lược.
PV: Xin cảm ơn ông! Thanh Ngọc (thực hành). Trên thực tế, điều này tăng rủi ro thất bại của thương vụ hoặc kết quả là sẽ không tối đa hóa được giá trị cho cổ đông.
Từ góc độ người bán, tôi nghĩ những lãnh đạo DN và quản lý cấp cao thường đánh giá thấp tầm quan yếu của việc lập mưu hoạch bán DN.
Họ không quen với việc trả phí tư vấn cho các chuyên gia mà nghĩ rằng, để cho càng nhiều người biết về việc bán DN của mình càng tốt và hy vọng sẽ bán được giá. Ông có nghĩ như vậy? Ông Marc Djandji: Tôi cho rằng Việt Nam sẽ được hưởng lợi từ việc xây dựng cộng đồng kinh tế ASEAN vào năm 2015 (AEC 2015) và Đông Nam Á đang trở nên một thị trường sôi động cho M&A phát triển. Việc chủ quan, không sẵn sàng cho giao thiệp sẽ dẫn đến nhiều vấn đề không được đề cập trên bàn thương thuyết.
Điều này là dễ hiểu khi khu vực này đang ngày một được hưởng lợi nhiều hơn từ tiêu dùng nội địa và thương nghiệp liên khu vực, giúp cho sự tăng trưởng ít có tính chu kỳ và dễ hồi phục hơn Bắc Á và phương Tây. Theo khảo sát mới đây của KPMG Việt Nam, một thương vụ M&A thường mất khoảng 6/12 tháng để hoàn tất, thậm chí có khi kéo dài 1-3 năm.
Đặc biệt, Việt Nam sẽ chứng kiến sự bùng nổ trong hoạt động M&A khi mà nền tảng kinh tế được cải thiện hơn. Điều này cho thấy, các DN trong nước đang cữ nhà đầu tư nước ngoài cần phải biết truyền bá cho mình một cách hiệu quả để tối đa hóa nhịp thành công của họ.
Bên cạnh đó, với sự hội nhập ngày càng tăng của các nước thuộc tiểu vùng sông Mêkông sẽ cuốn nhiều hoạt động M&A ở Việt Nam hơn. Nhiều nhà đầu tư nước ngoài sẽ không quan tâm đến các nhịp đầu tư được giới thiệu theo hình thức này. Qua đó, DN sẽ hiểu họ muốn đạt được gì và thiết lập các mục tiêu cụ thể. Lãnh đạo, các quản lý cấp cao và rốt cục là cổ đông của công ty muốn bán sẽ có lợi hơn nhiều nếu có một nhà băng đầu tư đứng ra tham mưu bán cho họ.
DN phải xác định liệu chiến lược M&A có là một con đường đúng đắn bằng cách giải đáp câu hỏi “cách tốt nhất để tăng giá trị cổ đông là gì”? Ông Marc Djandji Tôi nghĩ điều này cũng xảy ra na ná ở Việt Nam.
Họ sẽ tương trợ công ty đánh giá thực trạng ngày nay của DN, tiềm năng phát triển trong mai sau và đưa ra phác thảo về cấu trúc thương vụ cũng như danh sách các bên mua tiềm năng… để có thể giới thiệu cho DN nhiều đối tác mua tiềm năng theo hướng tối đa hóa lợi.
Lãnh đạo DN có nhiều chọn lọc khác nhau để đạt đích đó. Hơn nữa, việc đồ mưu hoạch trước sẽ giảm rất nhiều thời gian thực hành giao du, từ đó giảm thiểu rủi ro do sao lãng công tác quản lý.
Các công ty sẽ vào Việt Nam với chiến lược chủ chốt để tăng cường sự hiện diện và dấu ấn của họ ở Việt Nam. Vì thế, giám đốc điều hành và giám đốc tài chính của DN cần phải dự sâu trong quá trình thực hiện thương vụ cho đến khi giao thiệp hoàn tất bởi có tới 82% các thương vụ thành công ở Việt Nam, bên mua luôn xem xét tối thiểu 2 mục tiêu tiềm năng.
Ở Việt Nam, chủ sở hữu và lãnh đạo cấp cao thường chào bán DN chuẩn y nhiều “nhà môi giới kinh doanh” khác nhau. PV: Nhiều chuyên gia kinh tế cả trong và ngoài nước đều cho rằng, Việt Nam là thị trường M&A đầy tiềm năng.
PV: Trong các thương vụ M&A, vai trò của các nhà tư vấn hoặc nhà băng đầu tư như thế nào, thưa ông? Ông Marc Djandji: Giống như chủ DN và tổng giám đốc là những chuyên gia trong việc điều hành và quản lý công ty của họ, ngân hàng đầu tư là những chuyên gia trong việc tối đa hóa giá trị giao tiếp mua bán hoặc sáp nhập.
Đặc biệt, do kinh nghiệm quản lý còn yếu kém và thiếu chiến lược phát triển nên các DN Việt Nam đang trở thành đích lý tưởng cho các nhà đầu tư nước ngoài lóng giao tiếp M&A tốt với giá tương đối thấp so với khu vực.
Trong đó, 15 giao tế là từ các nước thuộc ASEAN vào Việt Nam, với tổng giá trị giao tiếp đạt 643 triệu USD, cao hơn 4 lần so với năm 2011. Cho DN… rốt cuộc, trong quá trình chuyển nhượng, phía nhà băng đầu tư sẽ làm rõ các tham số định giá, chuẩn bị tài liệu marketing ăn nhập, tầm và sắp xếp bàn luận với các bên mua tiềm năng, tương trợ thực hiện quá trình giám định soát xét, chào mua, thương lượng giá và các tài liệu cần thiết khác.
Một nhà băng đầu tư giàu kinh nghiệm sẽ có thể kết nối tuốt các bên liên hệ ở cả phía đầu mua, đầu bán và giúp các bên tập hợp vào bức tranh toàn cảnh của thương vụ, nhằm mục đích cuối cùng là kết thúc giao dịch thành công.
Nhưng tôi xin lưu ý rằng, để thành công trong việc mua bán một DN, chủ sở hữu cũng như lãnh đạo của DN cần phải có một chiến lược rõ ràng và chi tiết. Trước khi tham gia vào hoạt động M&A, DN cần hiểu rõ vị trí ngày nay của họ và vị trí họ muốn vươn tới trong tương lai. Hoạt động M&A là những giao dịch mua, bán tuốt tuột hoặc một phần công ty hoặc chia nhỏ và sáp nhập các công ty khác nhau để giúp các công ty này phát triển nhanh hơn.
