Ông Long nhận xét, các nhà máy đường hiện đang bảo hộ dân cày bằng cách ký hợp đồng cam kết với dân cày bảo đảm tiêu thụ mua với giá ăn nhập
Đang có thực tiễn các doanh nghiệp mía đường tương trợ rất tốt cho dân cày trồng mía nhưng bản thân họ lại không được tương trợ trong việc kiêng thị trường, tiêu thụ sản phẩm. Rõ ràng, người sinh sản cũng hết mình và doanh nghiệp cũng xắn tay tự tìm đầu ra nhưng kênh lưu thông từ sản xuất đến thị trường tiêu thụ trong nước, chứ chưa nói đến xuất khẩu, bị cắt khúc bởi chi chít thương buôn.
Nên chi, đây chính là "mảnh đất béo bở" cho thương gia xây dựng màng lưới "đường độc đạo" kết nối giữa các nhà máy sinh sản đường với thị trường mà chỉ có chính họ mới "tỏ đường đi lối về". Chính nên, khi giá đường xuống thấp như niên vụ 2012-2013, các nhà máy vẫn ráng duy trì giá thu mua mía của dân ở mức bình quân từng 1 triệu đồng/tấn mía, người trồng mía yên tâm hơn.
Song chính các doanh nghiệp mía đường lại không làm được điều tương tự khi tiêu thụ sản phẩm của chính mình. Bên cạnh đó, các nhà máy đường cũng còn thiếu cơ chế hỗ trợ mạnh mẽ để tìm được hướng tiêu thụ sản phẩm hiệu quả. Lượng đường tồn kho ở nước ta bây chừ lớn, giá bán buôn giảm mạnh, trong khi đó giá bán buôn đường ở các chợ và siêu thị vẫn “cố thủ” ở mức cao. Hơn nữa, lượng đường trực tiếp bán ra không qua các đại lý rất nhỏ và thường chậm thu được tiền để tính sổ cho người dân cày”.
Ông Đặng Thế Giang, Phó Tổng Giám đốc Công ty Mía đường Lam Sơn, san sớt: “Thực ra Nhà máy rất muốn phân phối hàng đến tận tay người tiêu dùng nhưng số lượng đường sinh sản hằng năm quá lớn nên không đủ nguồn lực để làm.
Ông Lê Thế Tam, nguyên Chủ tịch Hiệp hội Mía đường Việt Nam, tiết lậu đến nay, chưa có bất kỳ nhà máy đường nào trong số 40 nhà máy trên cả nước tự xây dựng được hệ thống đại lý tiêu thụ riêng một cách chuyên nghiệp, càng chẳng thể đưa được sản phẩm đến các cửa hàng bán lẻ
Ông Nguyễn Thành Long, Chủ tịch Hiệp hội Mía đường Việt Nam, vẫn chưa khỏi nuối tiếc thời cơ đến vào thời kì trước Tết Nguyên đán Quý Tỵ, doanh nghiệp Trung Quốc có nhu cầu nhập đường từ Việt Nam với giá rất tốt, nhưng do các nhà máy chưa có giấy phép nên không xuất khẩu đường được.
Nhờ thế, diện tích trồng mía không những không bị suy giảm mà còn tăng đến ngưỡng quy hoạch. Đến khi có giấy phép thì nhịp đã trôi qua. Bản thân các nhà máy đường không phải không nhận ra cái điều này nhưng để tìm được con đường ngắn hơn, trực tiếp hơn để đưa sản phẩm đến người dùng thì lại quá khó.
“Đường độc đạo” của mía đường Trong câu chuyện của ngành mía đường, phảng phất thấy bóng vía của nhiều loại nông sản khác đang chật vật tìm sự kết liên giữa sản xuất và tiêu thụ.
Chính vì vậy, người làm cứ làm, người bán cứ bán mà không biết liệu mai sau thị trường cần sản phẩm như thế nào, bao nhiêu là đủ? Nếu không có một trọng tài đủ sức điều tiết cung cầu trên nền móng thông suốt đặc tính của nền sinh sản trong nước và “thời tiết” của thị trường nói chung thì bàn tay vô hình trong cuộc chơi này chẳng những sẽ bóp nghẹt người sinh sản mà còn "triệt tiêu" cả những doanh nghiệp xuất khẩu đang chạy đôn chạy đáo thu mua từng cân đường từ doanh gia và hồi hộp chờ “quota” xuất khẩu sao cho đúng dịp… Đỗ Hương.
Chính mạng lưới phân phối của thương buôn "phong toả" quanh các nhà máy đường này khiến cho giá thành của đường đến tay người tiêu dùng bị đội lên nhưng cả nhà sinh sản lẫn người tiêu dùng đều không được hưởng lợi. Tuy nhiên, việc bảo hộ cho nhà máy chưa tương hợp.
Do đó, quãng đường kết nối sản xuất với tiêu thụ mía đường vừa dài, vừa xa. Nghịch lý này cho thấy chu trình từ sản xuất đến tiêu thụ đường tuồng như quá dài và còn nhiều ngõ ngách… Trong khi giá đường bán tại các nhà máy thấp, tồn kho lớn thì tại các chợ và siêu thị giá đường lại giữ nguyên mức giá cao ngất nghểu Theo ông Đoàn Xuân Hòa, Phó Cục trưởng, Cục Chế biến thương nghiệp nông lâm thổ sản và nghề muối (Bộ NNPTNT), trong mặt bằng chung về nông nghiệp,ngành mía đường có những đặc điểm sản xuất công nghiệp cao hơn, đã hình thành vùng nguyên liệu tụ tập.
Ở những mức độ khác nhau các doanh nghiệp mía đường đều gắn bó với dân cày.
